Darmowa dostawa od 500 zł · Wysyłka w 24 h · Faktura VAT

Ogranicznik przepięć typu 1, 2 czy 3? Jak dobrać ochronę przepięciową do domu

Burza, która przechodzi kilka kilometrów od domu, potrafi „wyłączyć” router, sterownik pompy ciepła czy falownik fotowoltaiczny. Winne są przepięcia – krótkie, ale bardzo wysokie skoki napięcia w instalacji. Chroni przed nimi ogranicznik przepięć (SPD). Tylko który wybrać: typ 1, typ 2 czy typ 3? Wyjaśniamy prosto, bez żargonu.

Skąd biorą się przepięcia?

  • Wyładowania atmosferyczne – bezpośrednie uderzenie pioruna w budynek lub linię zasilającą albo uderzenie w pobliżu, które indukuje przepięcie w przewodach.
  • Przepięcia łączeniowe – powstają przy załączaniu i wyłączaniu dużych odbiorników, silników, spawarek czy przy pracach w sieci energetycznej. Zdarzają się znacznie częściej niż burze.

Pojedyncze przepięcie nie zawsze niszczy sprzęt od razu. Często „postarza” elektronikę, która po kilku miesiącach odmawia posłuszeństwa bez wyraźnej przyczyny.

Typ 1, 2 i 3 – czym się różnią?

Typ (dawniej klasa) Przed czym chroni Gdzie montować
Typ 1 (B) prąd piorunowy przy bezpośrednim uderzeniu w budynek lub linię złącze lub rozdzielnica główna – gdy budynek ma instalację odgromową albo jest zasilany linią napowietrzną
Typ 2 (C) przepięcia łączeniowe i skutki odległych wyładowań rozdzielnica główna i rozdzielnice piętrowe
Typ 3 (D) resztkowe przepięcia docierające do urządzeń możliwie blisko chronionych urządzeń (router, alarm, sterowniki)

Te typy nie wykluczają się – tworzą stopnie ochrony. Typ 1 „ścina” największą energię na wejściu do budynku, typ 2 obniża napięcie do bezpiecznego poziomu w rozdzielnicy, a typ 3 dba o najwrażliwszą elektronikę.

Jaki ogranicznik do domu jednorodzinnego?

Dom bez piorunochronu, zasilany kablem ziemnym

Wystarczy zwykle ogranicznik typu 2 w rozdzielnicy głównej, np. DEHNguard M TNS 275 dla sieci TN-S. Jeśli chcesz wiedzieć, że ogranicznik zadziałał i trzeba go wymienić, wybierz wersję z sygnalizacją zdalną: DEHNguard M TNS 275 FM.

Dom z piorunochronem albo zasilany linią napowietrzną

Tu potrzebna jest ochrona typu 1+2. Najwygodniej zastosować ogranicznik kombinowany, który łączy oba stopnie w jednym aparacie – np. DEHNshield TNS 255 FM. Przy dużej ilości czułej elektroniki (pompa ciepła, rekuperacja, automatyka) sprawdzi się ogranicznik typu 1+2+3 DEHNventil M2 TNS 255 FM.

Ochrona konkretnych urządzeń

Router, centrala alarmowa, rejestrator monitoringu czy sterownik bramy warto dodatkowo zabezpieczyć ogranicznikiem typu 3, np. DEHNrail M 2P 255 montowanym w podrozdzielni obok nich.

Na co zwrócić uwagę przy zakupie?

  1. Układ sieci – TN-C, TN-S czy TT. Od niego zależy liczba biegunów i wersja ogranicznika. Jak go sprawdzić, opisujemy w poradniku Układ sieci TN-C, TN-S czy TT.
  2. Napięcie trwałej pracy Uc – dla instalacji 230/400 V najczęściej 255 V lub 275 V.
  3. Poziom ochrony Up – im niższy, tym lepiej dla urządzeń (typowo ≤ 1,5 kV).
  4. Sygnalizacja zadziałania – okienko na obudowie to minimum; styk FM pozwala podłączyć sygnalizację do alarmu lub automatyki.
  5. Uziemienie – ogranicznik działa tylko wtedy, gdy ma dokąd odprowadzić energię. Potrzebne jest dobre połączenie z szyną wyrównania potencjałów i uziomem.

Czy ochrona przepięciowa jest obowiązkowa?

Norma PN-HD 60364-4-443 przewiduje stosowanie ochrony przepięciowej w nowych i modernizowanych instalacjach, w szczególności tam, gdzie przepięcie mogłoby zagrozić życiu ludzi, usługom publicznym lub działalności gospodarczej. W praktyce projektanci i elektrycy stosują ogranicznik typu 2 w niemal każdej nowej rozdzielnicy – koszt kilkuset złotych jest niewielki w porównaniu z ceną zniszczonej elektroniki.

Ważne: montaż ogranicznika przepięć to praca dla elektryka z uprawnieniami, wykonywana przy wyłączonym zasilaniu.

Nie wiesz, który model wybrać?

Napisz do nas na [email protected] – podaj, czy budynek ma piorunochron, jaki jest układ sieci i co chcesz chronić. Pomożemy dobrać ogranicznik. Zobacz też całą kategorię Ochrona przepięciowa.

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *

Zapisz się do newslettera – porady, nowości i promocje dla instalatorów.
Promo
Rabaty dla instalatorów – zapytaj o ofertę!