Nawet najlepszy ogranicznik przepięć nie zadziała, jeśli nie ma dokąd odprowadzić energii. Dlatego w każdej porządnej instalacji jest niepozorny element: szyna wyrównania potencjałów, nazywana też główną szyną uziemiającą (GSU). Wyjaśniamy, do czego służy i jak ją dobrać.
Po co wyrównuje się potencjały?
W budynku jest wiele metalowych elementów: rury wodne i gazowe, instalacja grzewcza, konstrukcje stalowe, przewody ochronne instalacji elektrycznej, piorunochron. Jeśli nie są ze sobą połączone, podczas zwarcia lub wyładowania atmosferycznego mogą znaleźć się na różnych potencjałach. Wtedy między nimi pojawia się niebezpieczne napięcie – groźne dla ludzi i dla urządzeń.
Połączenie wszystkich tych elementów w jednym punkcie z uziomem sprawia, że w razie zakłócenia „podnoszą się” razem i nie ma między nimi groźnej różnicy napięć. Tym punktem jest właśnie szyna wyrównania potencjałów.
Co podłącza się do szyny?
- przewód uziemiający od uziomu fundamentowego lub otokowego,
- przewód ochronny PE (PEN) z rozdzielnicy głównej,
- metalowe rury wodociągowe, gazowe (za wkładką izolującą) i instalacji grzewczej,
- przewody od ograniczników przepięć,
- zwody i przewody odprowadzające instalacji odgromowej,
- ekrany kabli telekomunikacyjnych i antenowych,
- metalowe konstrukcje budynku.
Jak dobrać szynę?
Dom jednorodzinny
Wystarczy kompaktowa szyna z kilkoma–kilkunastoma zaciskami na przewody okrągłe i płaskownik, np. DEHN K 12 (563200) – 10 zacisków na przewody do 95 mm², zacisk na płaskownik 30 mm i pokrywa chroniąca przed przypadkowym dotykiem.
Obiekty przemysłowe i pomieszczenia techniczne
Gdy przyłączy jest dużo, a przewody mają duże przekroje, stosuje się przemysłowe szyny miedziane na izolatorach, np. DEHN 472217 z 10 zaciskami. Montuje się je na ścianie w rozdzielni, kotłowni lub pomieszczeniu przyłączy.
Na co zwrócić uwagę
- Liczba zacisków z zapasem – instalacje się rozbudowują (fotowoltaika, pompa ciepła, ładowarka EV).
- Zakres przekrojów – zaciski muszą pasować do przewodów, które chcesz podłączyć (także płaskowników).
- Materiał – miedź lub stal nierdzewna; unikaj łączenia metali, które tworzą ogniwo i korodują.
- Miejsce montażu – jak najbliżej wprowadzenia instalacji do budynku i rozdzielnicy głównej, w miejscu dostępnym do pomiarów.
Przekroje przewodów wyrównawczych
Przekroje przewodów głównych połączeń wyrównawczych określa norma PN-HD 60364-5-54 – dla miedzi wynoszą one co najmniej 6 mm², a w praktyce zależą od przekroju przewodu ochronnego i od tego, czy budynek ma instalację odgromową (wtedy wymagane są większe przekroje). Dokładne wartości dobiera projektant lub elektryk.
Ważne: wykonanie i pomiary połączeń wyrównawczych należą do elektryka z uprawnieniami. Po montażu warto sprawdzić rezystancję uziemienia i ciągłość połączeń.
Kompletujesz ochronę budynku?
Szyna wyrównawcza, ogranicznik przepięć w rozdzielnicy i ochrona urządzeń końcowych to razem pełen system. Napisz na [email protected] – przygotujemy zestaw dla Twojego obiektu. Zobacz kategorię Uziemienia i wyrównanie potencjałów.


